Bugun...


Prof. Dr. Kerem Karabulut


Facebookta Paylaş









Kurulması Muhtemel Koalisyon İktidarını Bekleyen Temel İktisadi Ve Siyasi Sorunlar
Tarih: 28-07-2015 13:41:00 Güncelleme: 28-07-2015 13:41:00


Öncelikle şu tespiti yapmak istiyorum; “yapılan tüm bilimsel çalışmaların sonuçlarına göre, siyasi istikrarla ekonomik istikrar pozitif ilişkilidir”. Özellikle demokrasiyi geliştiremeyen ya da özümseyemeyen siyasal iktidarların döneminde siyasi istikrarsızlık ortaya çıkar, buna bağlı olarak da ekonomik krizler ya da durgunluklar yaşanır. Kısacası Süleyman Demirel’in ifadesiyle “demokrasisiz kalkınma, kalkınmasız demokrasi olmaz”.  Bu nedenle, siyasi istikrar sağlayan ve bu imajı verecek bir koalisyonun kurulabilmesi Türkiye ekonomisi ve demokrasisi için elzem gözükmektedir. Ancak koalisyon iktidarlarının kendine özgü çıkmazlarının olduğu da bilinmektedir. Özellikle bu iktidarların son dönemlerine doğru partilerin birbirlerini başarısız göstermeye yönelik çabalarına bağlı olarak ekonomik performansın düştüğünü Cumhuriyet döneminde kurulan koalisyon iktidarları döneminde görmek mümkündür. 1991 yılında kurulan DYP-SHP koalisyonu başlangıçta Demirel ve İnönü’nün çok uyumlu ve birbirlerine saygılı davranmalarına bağlı olarak son derece iyi olmuştur. Daha sonra Demirel’in Cumhurbaşkanı, İnönü’nün de genel başkanlıktan ayrılmasıyla Çiller-Karayalçın dönemi bu performansı gösterememiş ve 1994 ekonomik krizine gidilmiştir. 1999-2002 DSP-ANAP-MHP koalisyonunda da aynı durum yaşanmıştır.  Bu durumun tek parti iktidarları döneminde de yaşandığını söyleyebiliriz. Tüm tek parti iktidarları döneminde başlangıçta ekonomik performansın iyi ikinci dönemlerde ise bu performansın düştüğünü görmekteyiz. Bunun en yakın örneği 2002-2015 arası AKP iktidarı dönemidir. 2002-2007 arasında ortalama büyüme oranı yaklaşık %7 iken, 2007-2015 arası bu oran yaklaşık %3’e düşmüştür. Menderes ve Özal dönemlerinde de durum aynıdır.

Bu genel tespitleri yaptıktan sonra, 7 Haziran 2015 genel seçimleri sonrası hiçbir partinin tek başına iktidar olacak kadar oy almaması sonucu  kurulması muhtemel koalisyon iktidarını bekleyen temel iktisadi ve siyasi sorunlara bakabiliriz. Temel İktisadi sorunlar olarak; İşsizlik, büyüme, cari açık ve döviz dalgalanmalarını önceliklendirebiliriz.

İşsizlik; Türkiye’de resmi verilere göre işsizlik oranı %11-12’lerde seyretmektedir. Özellikle üniversite mezunu gençlerde bu oranın çok daha yüksek olduğu bilinmektedir. İşsizler ordusunun olduğu bir ülkede siyasi istikrarı sağlamak çok zordur. Bu nedenle yeni kurulacak koalisyon iktidarı gençlere iş olanağı yaracak şekilde özel sektörü yatırımlara teşvik etmelidir. Aksi takdirde hem uzun ömürlü olamaz hem de seçim de başarı sağlayamazlar.

Büyüme; Türkiye’nin 2007 sonrası iktisadi büyümesi istikrarlı olmamış ve 2002-2007 arasındaki %7’lik büyüme oranının yaklaşık yarısı kadar olabilmiştir. Bu durum ülkeyi 2007 yılından beri “orta gelir tuzağı” olarak bilinen sorunla yüz yüze getirmiştir ve kişi başına gelir 10.500 dolar civarında sabitlenmiştir. Bunun için yapılması gereken temel uygulama, “katma değeri yüksek”  üretim sağlayacak teknolojik yatırımlara gidilmesidir.

Cari açık; Petrol fiyatların düşmeden önce yaklaşık 65 milyar dolar olan cari açık, petrol fiyatlarındaki düşmeye bağlı olarak yaklaşık 45 milyar dolar olmuştur. Bu miktar GSMH’nın yaklaşık %5,5’ine denk düşmektedir ki hala çok yüksektir. Çünkü bir ülkede cari açık GSMH’nın %4’ünü geçiyor ise o ülkede iktisadi sorun olduğu varsayılır. Üstelik petrol fiyatlarının tekrar yükselmeyeceğini de söyleyemeyiz. Türkiye büyük bir petrol ithalatçısı ülke olduğu için, bu açığını etkili ihracat ürünleriyle kapatmak zorundadır. Bu nedenle, koalisyon iktidarı bu konuya titizlikle eğilmek zorundadır.

Döviz dalgalanmaları; her ne kadar dış dünyadaki gelişmelere de bağlı olsa, dövizdeki dalgalanmaları özellikle ithal hammadde ve aramalıyla üretim yapan ve türkiye ihracatına önemlli katkı yapan üreticileri ve dövizle borçlananları olumsuz etkileyerek ekonomik istikrarı ve yatırımları olumsuz etkileyebilmektedir. Bu nedenle,  yeni kurulacak siyasal iktidarın istikrara kavuşturması gereken önemli bir alandır.

 Temel siyasi sorunlar olarak da; Dış politika ve komşu ülkelerle ilişkiler, çözüm süreci, demokratikleşme, mülteci sorunu ve yargı sistemindeki sorunları sayabiliriz.

Dış politika ve komşu ülkelerle ilişkiler; Türkiye’nin hem komşu ülkelerle hem de Ortadoğu birçok ülkesiyle son yıllarda sorunlar yaşamaktadır. Özellikle Suriye konusunda batılı ülkelerin Türkiye’yi sorunlar yumağının içine itmesi durumu yaşanmıştır. Yine mısır islam coğrafyasının büyük ülkelerinden birisi olmasına rağmen, Türkiye bu ülkedeki askeri darbe sonucu ilişki dengesini kuramamıştır. Ayrıca sınır komşusu İran ile özellikle bölgedeki mezhepçilik politikalarının canlanmasına ve Suriye’ye bağlı olarak sorunlar yaşanmaktadır. Oysa İran batıyla barışmış, İngiltere yıl sonuna kadar bu ülkede büyük elçilik açmayı planlamaktadır. Tüm bu gelişmeler kurulacak iktidarın bu dengeleri gözetmesi ve etkili politikalar geliştirmesini gerektirmektedir. Aksi takdirde Türkiye’nin Ortadoğulaşmasına zemin hazırlanmış olunur.

Çözüm süreci; Türkiye 1985 yılından beri yaşanan terör sorunu için yaklaşık 600 milyar dolar harcamış, 40 bin civarında insanını bu problem dolayısıyla kaybetmiş ve asli unsuru olan vatandaşları arasında etnik ayrışma sorunlarıyla yüzyüze gelmiştir. Gelecekte de ciddi sorunlar doğurmaya aday bu problemin ivedilikle ve etkili çözümlerle sonlandırılması Türkiye’yi, siyasi, ekonomik ve iç barış anlamında sosyal olarak çok rahatlatacaktır.

Demokratikleşme; Kurulacak iktidar topluma “demokrasi, çoğunluğun isteğini yerine getirmekten çok azınlığın hakkını koruyabilen sistemin adıdır” şiarını vermelidir. Aksi takdirde siyasal ve iktisadi istikrarı sağlaması mümkün olmaz. Çünkü iktidara oy vermeyenler veya kendilerinin azınlık olarak görenler, yabancılaşır ve ötekileşir. Bu durum ülkede iç çatışma, dışarıyla işbirliği yapma, yasa dışı eylemlerin ve uygulamaların artması gibi arzulanmayan sonuçlar doğurur. Kısacası koalisyon iktidarı, “demokrasi ve kalkınma birbirinin tamamlayıcılarıdır” bakışına sahip olmalıdır.

Mülteci sorunu; Türkiye batı tarafından büyük bir göçmen kampı yapılmak üzeredir. Şu anda dünyada en fazla mülteci barındıran ülke konumundadır. 2 milyon civarında Suriyeli ve Diğer ülkelerden gelenler için 6 milyar dolardan fazla kaynak harcamıştır. Üstelik bu sabit bir harcama değil bundan sonra da devam edecek ve sonu belli olmayan bir harcamadır. Yeni kurulacak hükümetin ana siyasi ve iktisadi sorunlarından olmaya adaydır.

Yargıya güven sorunu; bilinmesi gereken en önemli şey, “adaletin sağlanamadığı hiçbir ülkede toplumsal huzurun sağlanması mümkün değildir”. Son yıllarda yargı içindeki gruplaşmalar ve ortaya çıkan yargılama süreçlerinin neticede anlamsızlaşması gibi sonuçlar, toplumda ciddi bir şekilde “yargıya güven” sorunu doğurmuştur. Kurulacak iktidarın ivedilikle bu imajı değiştirmesi hem ülke içi hem de ülke dışı beklentiler açısından önem arzetmektedir.

Son Söz: Koalisyonlardan korkmamak lazım. Koalisyonlar etkin işletilirse toplumsal uzlaşma ve huzur olabilir.

 

kerem@atauni.edu.tr



Bu yazı 3559 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
YAZARLAR
SON YORUMLANANLAR
FOTO GALERİ
  • Komik
    Komik
  • Bebişler
    Bebişler
  • Yurdum İnsanı
    Yurdum İnsanı
  • Fantastik
    Fantastik
  • ATATÜRK
    ATATÜRK
  1. Komik
  2. Bebişler
  3. Yurdum İnsanı
  4. Fantastik
  5. ATATÜRK
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
  • KARSLILAR EDİRNE VALİSİNİ İSTİFAYA DAVET ETTİ.
    KARSLILAR EDİRNE VALİSİNİ İSTİFAYA DAVET ETTİ.
  • İSİAD DÜNYANIN EN BÜYÜK SANAYİ SİTESİNİ KURUYOR
    İSİAD DÜNYANIN EN BÜYÜK SANAYİ SİTESİNİ KURUYOR
  • IĞDIR İL KÜLTÜR MÜDÜRÜ OSMAN AYYILDIZ
    resim yok
  • DÜNYA KARAPAPAK TÜRKLERİ KURULTAYI
    DÜNYA KARAPAPAK TÜRKLERİ KURULTAYI
  • BİZ KARAPAPAK TÜRKLERİYİZ
    BİZ KARAPAPAK TÜRKLERİYİZ
  • DÜNYA KARAPAPAK TÜRKLERİ azerbaycan
    DÜNYA KARAPAPAK TÜRKLERİ azerbaycan
  1. KARSLILAR EDİRNE VALİSİNİ İSTİFAYA DAVET ETTİ.
  2. İSİAD DÜNYANIN EN BÜYÜK SANAYİ SİTESİNİ KURUYOR
  3. IĞDIR İL KÜLTÜR MÜDÜRÜ OSMAN AYYILDIZ
  4. DÜNYA KARAPAPAK TÜRKLERİ KURULTAYI
  5. BİZ KARAPAPAK TÜRKLERİYİZ
  6. DÜNYA KARAPAPAK TÜRKLERİ azerbaycan
VİDEO GALERİ
YUKARI